• ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹುಳಿ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಏಕೆ?
…
…
…
ವಿಜ್ಞಾನ
57 ಕಾರ್ಡ್• ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹುಳಿ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಏಕೆ?
• ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಉಭಯವರ್ತಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು (Amphoteric oxides) ಎಂದರೇನು? ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಿ.
• ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಲೋಹ 'M' ನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ (Electrolytic refining) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಲೋಹಗಳು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
• ಪ್ರಶ್ನೆ 11: ಅಲೋಹಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಜೊತೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ?
• ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಜೋಡಿಯು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ?
•
• ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಾವಲಿ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧಾನ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ?
•
•
•
• ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಲೋಹ ಮತ್ತು ಅಲೋಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ನೀವು ಸುತ್ತಿಗೆ, ಬ್ಯಾಟರಿ, ಬಲ್ಬ್ ಮತ್ತು ತಂತಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವಿರಿ? ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: 'ಶಾಬ್ದನ' (Sonorous) ಗುಣ ಎಂದರೇನು? ಇದನ್ನು ಶಾಲಾ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳ ಮೇಲೆ PVC ಅಥವಾ ರಬ್ಬರ್ನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ಲೇಪನ ಏಕೆ ಇರುತ್ತದೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಲೋಹಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಅಪವಾದಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ಭೌತ ಗುಣಗಳು ಲೋಹಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳು ವಿವಿಧ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಲೋಹಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಲೋಹವು ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಥವಾ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸುವ ತೀವ್ರತೆಯು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸುರಕ್ಷತಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸೋಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುವ ಮೊದಲು ಮರಳು ಕಾಗದದಿಂದ ಏಕೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಲೋಹಗಳು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ (HNO3) ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: 'ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು' (Amphoteric Oxides) ಎಂದರೇನು? ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ. ••ಉತ್ತರ: ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸಿ ಲವಣ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಲೋಹದ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳನ್ನು ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Al2O3). ಸಮೀಕರಣಗಳು:
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: 'ಅನೋಡೈಸಿಂಗ್' (Anodising) ಎಂದರೇನು? ಇದರ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಲೋಹಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಸರಣಿ ಎಂದರೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 11: ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಯನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಮೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 12: 'ರಾಜದ್ರವ' (Aqua Regia) ಎಂದರೇನು? ಇದರ ವಿಶೇಷ ಗುಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ, ಸತು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಸಾರರಿಕ್ತ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಇಳಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 14: ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ (NaCl) ಉಂಟಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಚುಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 15: ಅಯಾನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವನ ಬಿಂದು ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ 16: ಅಯಾನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 17: ಅಯಾನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ವಿಲೀನತೆಯ ಗುಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 19: 'ಥರ್ಮೈಟ್ ಕ್ರಿಯೆ' (Thermite Reaction) ಎಂದರೇನು? ಸಮೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಅನ್ವಯ ತಿಳಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 20: ತಾಮ್ರದ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನಾ ಶುದ್ಧೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಅನೋಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಡ್ಗಳ ಪಾತ್ರವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 21: 'ಗ್ಯಾಂಗ್' (Gangue) ಮತ್ತು 'ಅದಿರು' (Ore) ಪದಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 22: ಕಬ್ಬಿಣ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯಲು (rusting) ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಯಾವುವು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 23: ಸಂಕ್ಷಾರಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 24: ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 24 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಏಕೆ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ? ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಪ್ರಶ್ನೆ 25: ಮಿಶ್ರಲೋಹ (Alloy) ಮತ್ತು ಅಮಲ್ಗಂ (Amalgam) ಎಂದರೇನು? ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಿ. ••ಉತ್ತರ: ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಲೋಹಗಳ ಅಥವಾ ಲೋಹ ಮತ್ತು ಅಲೋಹಗಳ ಏಕರೂಪದ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಮಿಶ್ರಲೋಹ. ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ಒಂದು ಘಟಕ ಪಾದರಸವಾಗಿದ್ದರೆ (Hg), ಅದನ್ನು 'ಅಮಲ್ಗಂ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಲೋಹಗಳು ಉಷ್ಣದ ಉತ್ತಮ ವಾಹಕಗಳು ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ (ಚಟುವಟಿಕೆ 3.5).
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಲೋಹ ಮತ್ತು ಲವಣ ದ್ರಾವಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ (ಚಟುವಟಿಕೆ 3.12).
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕಬ್ಬಿಣ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ (ಚಟುವಟಿಕೆ 3.14).
'ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಸರಣಿ'ಯು ಲೋಹಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕ್ರಿಯಾಪಟುತ್ವದ ಇಳಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯು ಲೋಹಗಳು ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು ಎಂದರೇನು? ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ನ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ (MgCl2) ಉಂಟಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಚುಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ವಸ್ತುಗಳು ಗಾಳಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಲೋಹಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತತ್ವದೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಉಭಯಧರ್ಮಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು ಎಂದರೇನು? ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸುವ ಸರಿದೂಗಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಚಿತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ 'ಲೋಹದ ಮೇಲೆ ಹಬೆಯ ವರ್ತನೆ'ಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣವು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸತು (Zinc) ಲೋಹದ ಉದ್ದರಣದಲ್ಲಿ 'ಹುರಿಯುವಿಕೆ' ಮತ್ತು 'ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ' ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಮೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಚಿತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಾಮ್ರದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಭಜನೀಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. 'ಆನೋಡ್ ಪಂಕ್ತಿ' ಎಂದರೆ ಏನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಥರ್ಮಿಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೇನು? ಇದರ ಸಮೀಕರಣ ಬರೆಯಿರಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅನ್ವಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಚುಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ MgCl2 ಉಂಟಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ಅಯಾನಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವನ ಬಿಂದು ಹೊಂದಿರಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕಬ್ಬಿಣ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ. 'ಮಿಶ್ರಲೋಹ' ಎಂದರೇನು? ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣ ನೀಡಿ: (a) ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. (b) ರಾಜದ್ರವದ (Aqua Regia) ಮಹತ್ವವೇನು? (c) ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆ ತಯಾರಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.