ಅಧ್ಯಾಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ
ಆಧುನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ 'ದುಡಿಮೆ' ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಸವಾಲುಗಳವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ದುಡಿಮೆ ಎಂದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಅಥವಾ ವಸ್ತು ರೂಪದ ಪ್ರತಿಫಲಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುವ ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಪುಣ್ಯತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು 'ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಿತಿಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಸಹಿತ ಮತ್ತು ಕೂಲಿ ರಹಿತ ಎಂಬ ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ವೇತನ ತಾರತಮ್ಯವು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಬಡತನ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗಾಗಿದೆ. ಸಂಘಟಿತ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.