ವ್ಯವಸಾಯದ ಭೂಮಿಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಕಾಲುವೆ, ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳಿಂದ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಅನಿಶ್ಚಿತ, ಅಸಮಾನ ಮತ್ತು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ನದಿಗಳಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ತೋಡಿ, ಪ್ರವಾಹ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಪ್ರವಾಹ ಕಾಲುವೆಗಳು.

ನದಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ವರ್ಷವಿಡೀ ನೀರು ಪೂರೈಸುವ ಕಾಲುವೆಗಳೇ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕಾಲುವೆಗಳು.

ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನೀರಾವರಿ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುವ ಯೋಜನೆ.

ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಒಂದು ಘನ ಅಡಿ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಕೆರೆ ನೀರಾವರಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಹಿರಕುಡ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು (4,801 ಮೀಟರ್).

ಭಾಕ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು (226 ಮೀಟರ್).

ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಕೊರತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಂಚಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆದು, ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ.