ಅಧ್ಯಾಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ

ಭಾರತವು ಒಂದು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ಕೃಷಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಅನಿಶ್ಚಿತ, ಅಸಮಾನ ಮತ್ತು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಭಾರತದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಬಾವಿ, ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆ ನೀರಾವರಿಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಾದ ಬಹುಪಯೋಗಿ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು (ನೀರಾವರಿ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಮನಗಾಣಿಸಲು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.