'ಭಾರತೀಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪಿತಾಮಹ' ಎಂದು ರಾಜಾ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜಾ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೇದಿಕೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸಭಾ.

ರಾಜಾ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಹೊರಡಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂಗಾಳಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಂವಾದ ಕೌಮುದಿ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು 1829ರಲ್ಲಿ 'ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ'ಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕಾರಣರಾದ ಸುಧಾರಕರು ರಾಜಾ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್.

'ಯುವ ಬಂಗಾಳಿ ಚಳವಳಿ'ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು ಹೆನ್ರಿ ವಿವಿಯನ್ ಡಿರೋಜಿಯೋ.

ಡಿರೋಜಿಯೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (1828).

ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಾಪಕರು ಸ್ವಾಮಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ.

ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ ಸತ್ಯಾರ್ಥ ಪ್ರಕಾಶ.

'ವೇದಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ' ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದವರು ಸ್ವಾಮಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ.

ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಆತ್ಮಾರಾಮ ಪಾಂಡುರಂಗ.

ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಜಿ. ರಾನಡೆ.

'ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ ವೇದಿಕೆ'ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಕರು ಎಂ.ಜಿ. ರಾನಡೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸತ್ಯ ಶೋಧಕ ಸಮಾಜ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ.

ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಬರೆದ ಕೃತಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿ.

ಅಲಿಘರ್ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರು ಸರ್ ಸೈಯದ್ ಅಹಮದ್ ಖಾನ್.

ಅಲಿಘರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮೊಹಮ್ಮದನ್ ಆಂಗ್ಲೋ-ಓರಿಯಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು ಇಂದು ಅಲಿಘರ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ವೇದಾಂತ ಸೊಸೈಟಿ.

ಅನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಹೋಂ ರೂಲ್ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು.

ಥಿಯಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದವರು ಅನಿ ಬೆಸೆಂಟ್.

'ಒಂದೇ ಜಾತಿ, ಒಂದೇ ಮತ, ಒಬ್ಬನೇ ದೇವರು' ಎಂಬ ತತ್ವ ಸಾರಿದವರು ನಾರಾಯಣ ಗುರು.

ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಧರ್ಮ ಪರಿಪಾಲನಾ ಯೋಗಂ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ 'ಆತ್ಮಗೌರವ ಚಳವಳಿ'ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವರು ಇ.ವಿ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ನಾಯ್ಕರ್ (ಪೆರಿಯಾರ್).

ಪೆರಿಯಾರ್ ಅವರು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರು ಕುಡಿ ಅರಸು (Kudi Arasu).

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಪಕ್ಷ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಪಾರ್ಟಿ (Justice Party).