Notes

ವಿಭಾಗ 1: ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯ ಗುಣಗಳು

8.1 ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆ (Accumulation of Variations during Reproduction):

• ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ: ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಪೋಷಕರನ್ನು ಹೋಲುವ ಹೊಸ ಜೀವಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಭಿನ್ನತೆಗಳು (variations) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ [1].
• ಅಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ (Asexual Reproduction): ಈ ರೀತಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತುಂಬಾ ಹೋಲುತ್ತವೆ [1]. ಡಿಎನ್‌ಎ (DNA) ಪ್ರತಿಕರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ [1].
• ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ (Sexual Reproduction): ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ [1].
• ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಜೀವವಿಕಾಸ: ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ತಾವು ವಾಸಿಸುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾನವಾದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪರಿಸರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಜೀವವಿಕಾಸ (Evolution) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ [2]. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಶಾಖವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಉಷ್ಣ ತರಂಗಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಬದುಕುಳಿಯುತ್ತವೆ [2].

8.2 ಅನುವಂಶೀಯತೆ (Heredity):

• ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ, ಸಾಮ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ಜೀವಿಗಳ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು [2].
• ಪೋಷಕರ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಅನುವಂಶೀಯತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ [2].

8.2.1 ಅನುವಂಶೀಯ ಗುಣಗಳು (Inherited Traits):

• ಒಂದು ಮಗು ತನ್ನ ಪೋಷಕರ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಗು ತನ್ನ ಪೋಷಕರ ನಿಖರವಾದ ನಕಲಿನಂತೆ (exact copy) ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನವ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ [2].
• ಉದಾಹರಣೆ - ಕಿವಿಹಾಳೆಗಳ ಜೋಡಣೆ (Earlobes): ಕಿವಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಕಿವಿಹಾಳೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಿವಿಹಾಳೆ ತಲೆಯ ಬದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ (ಜೋಡಣೆಯಾದ ಕಿವಿಹಾಳೆ), ಆದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಿವಿಹಾಳೆ) [2]. ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಕಿವಿಹಾಳೆಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅನುವಂಶೀಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ [2].

ವಿಭಾಗ 2: ಮೆಂಡಲರ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು

ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳು ಹೇಗೆ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡಲ್ ಅವರು ಬಟಾಣಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

1. ಒಂದು ಗುಣದ ಅನುವಂಶೀಯತೆ (ಏಕತಳಿ ಸಂಕರಣ / Monohybrid Cross):

• ಪ್ರಯೋಗ: ಮೆಂಡಲರು ಸಸ್ಯದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗುಣವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸಸ್ಯದ ಎತ್ತರ) ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಶುದ್ಧ ಎತ್ತರವಾದ (TT) ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಕುಳ್ಳಾದ (tt) ಸಸ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ನಡೆಸಿದರು [1].
• F1 ಪೀಳಿಗೆ (ಮೊದಲ ಪೀಳಿಗೆ): ಈ ಸಂಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ F1 ಪೀಳಿಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿಯೇ (Tt) ಇದ್ದವು. ಕುಳ್ಳಗಿನ ಗುಣ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ [1].
• F2 ಪೀಳಿಗೆ (ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆ): F1 ಪೀಳಿಗೆಯ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು (Tt) ಸ್ವಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಹುಟ್ಟಿದ F2 ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಸಸ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕುಳ್ಳಾದ ಸಸ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಕಂಡುಬಂದವು [1].
• ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಗುಣಗಳು (Dominant and Recessive Traits): 'T' ಯಂತಹ ಗುಣಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ 't' ನಂತಹ ಗುಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಗುಣವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಗುಣ (Dominant trait) ಎಂದು ಹಾಗೂ ಯಾವ ಗುಣವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಗುಣ (Recessive trait) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ [1].
• ಅನುಪಾತ: F2 ಪೀಳಿಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ TT, Tt ಮತ್ತು tt ಎಂಬ 1:2:1 ರ ಜೀನ್ ಅನುಪಾತದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ [1].

2. ಎರಡು ಗುಣಗಳ ಅನುವಂಶೀಯತೆ (ದ್ವಿತಳಿ ಸಂಕರಣ / Dihybrid Cross):

• ಪ್ರಯೋಗ: ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮೆಂಡಲರು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು. ದುಂಡನೆಯ-ಹಳದಿ ಬೀಜದ ಸಸ್ಯವನ್ನು (RRYY), ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ-ಹಸಿರು ಬೀಜದ ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ (rryy) ಸಂಕರಣ ಮಾಡಿದರು [2].
• F1 ಪೀಳಿಗೆ: ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು ದುಂಡನೆಯ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು (RrYy) ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ದುಂಡನೆಯ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಪ್ರಬಲ ಗುಣಗಳು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು [2].
• ಗುಣಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅನುವಂಶೀಯತೆ (Independent Assortment): F1 ಪೀಳಿಗೆಯ (RrYy) ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಕರಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ, F2 ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪೋಷಕರ ಗುಣಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಾದ 'ದುಂಡನೆಯ-ಹಸಿರು' ಮತ್ತು 'ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ-ಹಳದಿ' ಬೀಜಗಳಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು [2].
• ತೀರ್ಮಾನ: ಎತ್ತರ/ಕುಳ್ಳತೆಯ ಗುಣ ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಆಕಾರ/ಬಣ್ಣದ ಗುಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು [2]. ಚಿತ್ರ 8.5 ರ ಪ್ರಕಾರ F2 ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೀಜಗಳ ಅನುಪಾತವು ಸರಿಸುಮಾರು 9:3:3:1 (315:108:101:32) ಆಗಿರುತ್ತದೆ [2].

ವಿಭಾಗ 3: ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಣ

8.2.3 ಈ ಗುಣಗಳು ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ? (How do traits get expressed?)

• ಡಿಎನ್‌ಎ (DNA) ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್: ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕೋಶೀಯ ಡಿಎನ್‌ಎಯು ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ [1]. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರೋಟೀನ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಘಟಕವನ್ನು ಆ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ 'ವಂಶವಾಹಿ' (Gene) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ [1].
• ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬಗೆ: ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ [1]. ಸಸ್ಯದ ಎತ್ತರವು ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ [1]. ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಿಣ್ವದ (enzyme) ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ [1].
  • ಕಿಣ್ವವು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಅಧಿಕ ಹಾರ್ಮೋನ್ ತಯಾರಾಗಿ ಸಸ್ಯ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ [1].
  • ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಕಿಣ್ವದ ಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿ (ವಂಶವಾಹಿಯಲ್ಲಿ) ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಅದರ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಹಾರ್ಮೋನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸಸ್ಯವು ಕುಳ್ಳಗಾಗುತ್ತದೆ [1, 2]. ಹೀಗಾಗಿ, ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ [2].
• ವರ್ಣತಂತುಗಳು (Chromosomes) ಮತ್ತು ಡಿಎನ್‌ಎ ಸ್ಥಿರತೆ: ಡಿಎನ್‌ಎಯು ಉದ್ದನೆಯ ದಾರದಂತಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ 'ವರ್ಣತಂತು'ಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ [2]. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು (ತಂದೆಯಿಂದ ಒಂದು, ತಾಯಿಯಿಂದ ಒಂದು) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ [2]. ಆದರೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಲಿಂಗಾಣು ಕೋಶಗಳು (germ cells) ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ [2]. ಇವೆರಡರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು, ಪ್ರಭೇದದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ [2].

8.2.4 ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಣ (Sex determination) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಣೆಯು ವಿಭಿನ್ನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ:

• ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ (ಉಷ್ಣಾಂಶ) ಎಂಬುದು ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ [2].
• ಬಸವನ ಹುಳುವಿನಂತಹ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು, ಅಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವು ತಳೀಯವಾಗಿ (genetically) ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ [2].

ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಣ (Sex determination in Humans):

• ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳೀಯವಾಗಿ (ವಂಶವಾಹಿಗಳಿಂದ) ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ [3].
• ಮಾನವರ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣತಂತುಗಳಲ್ಲಿ 22 ಜೋಡಿಗಳು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ [3]. ಆದರೆ, ಒಂದು ಜೊತೆ ಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತುಗಳು (Sex chromosomes) ಆಗಿರುತ್ತವೆ [3].
• ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ: ಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನ್ನೂ 'XX' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ [3].
• ಪುರುಷರಲ್ಲಿ: ಇವು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದ ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಾತ್ರದ X ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಕ್ಕದಾದ Y ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ (ಅಂದರೆ 'XY') [3].
• ಮಗುವಿನ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಣ: ಮಗುವು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ 'X' ವರ್ಣತಂತುವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ [3]. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವಿನ ಲಿಂಗವು ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುವ ವರ್ಣತಂತುವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ [3].
  • ತಂದೆಯಿಂದ 'X' ವರ್ಣತಂತು ಪಡೆದ ಮಗು ಹುಡುಗಿ (XX) ಆಗುತ್ತದೆ [3].
  • ತಂದೆಯಿಂದ 'Y' ವರ್ಣತಂತು ಪಡೆದ ಮಗು ಹುಡುಗ (XY) ಆಗುತ್ತಾನೆ [3].

ವಿಭಾಗ 4: ಸಾರಾಂಶ (ನೀವು ಕಲಿತಿರುವುದು) ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ

ನೀವು ಕಲಿತಿರುವುದು (ಅಧ್ಯಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಾಂಶ):

• ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಅನುವಂಶೀಯತೆ: ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭಿನ್ನತೆಗಳು (variations) ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಬಲ್ಲವು [1].
• ಉಳಿವಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ: ಈ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕುಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ [1].
• ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಗುಣಗಳು: ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಂಶವಾಹಿಯ (gene) ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಯಾವ ಗುಣವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಗುಣ (Dominant trait) ಎಂತಲೂ, ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತವಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ಗುಣವನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಗುಣ (Recessive trait) ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ [1].
• ಗುಣಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅನುವಂಶೀಯತೆ: ಜೀವಿಯೊಂದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ (ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ) ಅನುವಂಶೀಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಜನಿಸುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳ ಹೊಸ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ [1].
• ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಣ: ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವು ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಲಿಂಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ: ತಂದೆಯಿಂದ X ಪಡೆದರೆ 'ಹುಡುಗಿ' ಮತ್ತು Y ಪಡೆದರೆ 'ಹುಡುಗ' ಆಗುತ್ತದೆ [1].

ಅಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು: ಅಭ್ಯಾಸ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನೀವು ಕಲಿತ ಮೆಂಡಲರ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ [1]:

1. ಮೆಂಡಲರ ಪ್ರಯೋಗದ ಅನ್ವಯ (ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ): ನೆರಳೆ ಹೂ ಬಿಡುವ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯವನ್ನು (Tall & Purple), ಬಿಳಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಕುಳ್ಳ ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ (Short & White) ಸಂಕರಣ ಮಾಡಿದಾಗ, ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು ನೆರಳೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಸ್ಯಗಳು ಕುಳ್ಳವಾಗಿದ್ದವು.
   • ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಎಲ್ಲಾ ಹೂಗಳು ನೆರಳೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣದ ಗುಣವು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ (WW). ಆದರೆ ಎತ್ತರದ ಜೊತೆಗೆ ಕುಳ್ಳ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಜನಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಎತ್ತರದ ಗುಣವು ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ (Tt). ಹೀಗಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ಯದ ತಳಿಗುಣ (Genotype) TtWW ಆಗಿರುತ್ತದೆ [1].
2. ಗುಣಗಳ ಪ್ರಬಲತೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲತೆ: ತಿಳಿಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮಕ್ಕಳು, ತಿಳಿಗಣ್ಣಿನ ಪೋಷಕರನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದು ಪ್ರಬಲವೇ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲವೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದು ದುರ್ಬಲ ಗುಣವಾಗಿದ್ದರೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: 'tt' ಮತ್ತು 'tt' ಪೋಷಕರು) ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಗುಣವಾಗಿದ್ದರೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: 'TT' ಮತ್ತು 'TT' ಪೋಷಕರು) ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಗುಣ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ [1].
3. ಸಮಾನ ಅನುವಂಶೀಯ ಕೊಡುಗೆ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶವು ವರ್ಣತಂತುಗಳ (chromosomes) ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ತಾಯಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮತ್ತು ತಂದೆಯಿಂದ ಒಂದು). ಆದರೆ ಲಿಂಗಾಣು ಕೋಶಗಳು (germ cells - ವೀರ್ಯಾಣು ಮತ್ತು ಅಂಡಾಣು) ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ನಿಶೇಚನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆರಡು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಾಗ, ಭ್ರೂಣವು ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಎನ್‌ಎ (DNA) ಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಾನ ಅನುವಂಶೀಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ [1].